Blog - Prostym językiem o zdrowiu

Jaką rolę pełni nasza stopa?

Jaką rolę pełni nasza stopa?

Stopy bardzo latami były pomijane w diagnostyce i leczeniu schorzeń aparatu ruchu. Ale problemy związane ze stopą potrafią przysporzyć nam nie lada kłopotów, bólu, dyskomfortu związanego z zarówno z jej estetycznym wyglądem, jak i z wadą – zniekształceniem, które w konsekwencji powoduje zmianę ustawienia naszych kolan, kręgosłupa, bioder itd.

TRZEBA POCHYLIĆ SIĘ NAD STOPĄ – stanowi naszą podstawę i decyduje bezpośrednio i pośrednio o postawie. To na niej obserwujemy zmiany wynikające ze skrzywień kręgosłupa – i w odwrotnym podejściu: to stopa zadecydować może o zdrowiu naszego kręgosłupa.

OD POCZĄTKU WIĘC! ROLĄ STOPY JEST: stabilne podparcie gdy stoimy, amortyzacja kiedy chodzimy, biegamy lub dźwigamy (również nas samych)  oraz lokomocja… /ps. i w temacie lokomocji pojawić się może wiele rozważań filozoficznych „sięgaj tam, gdzie wzrok nie sięga” – ale stopa dotrzeć może/

Nasza stopa! Biomechaniczna machina, której zadaniem jest nie tylko dźwiganie ciężaru ciała w pozycji statycznej. Jest nim również jej wielokierunkowe przemieszczanie się podczas ruchu: chodu, biegu, skoków, wślizgów, hamowania, reakcji podczas sytuacji niestabilnych. Od pierwszego kroku stawianego przez maluszka, poprzez każde zadanie realizowane przez nas w życiu, do późnej starości, kiedy to od zdrowia stóp zależeć będzie jak długo zachowamy sprawność naszego aparatu ruchu, samodzielność w codziennych czynnościach. Zadaniem stopy jest również amortyzacja wstrząsów, co nabiera znaczenia szczególnie w sytuacjach nietypowych, których niezaprzeczalnym przykładem są różnego rodzaju sporty. Dlatego w poszukiwaniu rozwiązań w leczeniu, rehabilitacji i pielęgnacji stóp najważniejszym zadaniem jest przywracanie jej funkcjonalności, która decyduje w konsekwencji o jakości naszego aktywnego życia. A mnogość problemów stóp zależy w dużej mierze od jej złożonej budowy.

DLACZEGO STOPA JEST TAK SKOMPLIKOWANYM „TWOREM”?
Zbudowana z 26 kości, które łączą się ze sobą tzw. układem torebkowo – więzadłowym:

  • 33 stawy
  • 107 więzadeł – które odgrywają bardzo ważną rolę w ustawieniu stopy
    przyczepy
  • 20 mięśni: zginających podeszwowo stopę, prostowników, zginających stopę grzbietowo (przebieg po stronie przedniej goleni), mięśni strzałkowych nawracających stopę (przebieg za kostką boczną), odwracających stopę (przebieg od tyłu kostki przyśrodkowej)

/można się tylko domyśleć, jak muszą zmieniać swoje ustawienia, w sytuacji kiedy niesiemy ciężką torbę na jedym ramieniu – lub kiedy mamy nadwagę – kiedy dojdzie do urazu i chodzimy o kulach…/

JAK PODPIERA NAS NASZA STOPA? Trzeba wiedzieć, że:

Stopa prawidłowa ma trzy punkty podporu (patrzmy na rysunek, aby zapoznać się z nazewnictwem i przełożyć sobie na język prosty):

  1. guzowatość kości piętowej
  2. I głowa kości śródstopia
  3. V głowa kości śródstopia

 Stopa prawidłową tworzą więc trzy łuki  – jakich prosty słów używamy kiedy te łuki nie działają? „platfus” – „stopa płaska” – „płaskostopie”! TAK! Ale które? Trzeba wiedzieć, że stopa ma 3 łuki – nie kupować wkładek albo butów które jej podpierają, nie mając wiedzy który z tych łuków powoduje wadę. Zapoznaj się z rysunkiem, spróbuj go zrozumieć – a jak zdobędziesz podstawową wiedzę nt. Twojej stopy – powiem Ci jak samodzielnie sprawdzić poprawność jej budowy samodzielnie w domu.

stopa-1

1 – 2 – łuk przyśrodkowy – dynamiczny – który przebiega od guza piętowego – przez kość łódkową i kość klinowatą aż do pierwszej głowy kości śródstopia
1 – 3 – łuk podłużny boczny – statyczny – przebiegający od guzowatości kości piętowej – przez V kość śródstopia, kość sześcienną – aż do V głowy kości śródstopia
2 – 3 – łuk poprzeczny przedni – przebiegający przez głowy kości śródstopia – stanowi on podstawę dwunożnego trybu życia i podczas przemieszczania się obniża się. Niemniej podczas stania, stopa powinna opierać się o I i V głowę kości śródstopia.

LINIA LISFRANCA – to łuk przechodzący pomiędzy: kośćmi śródstopia, a kośćmi klinowatymi oraz kością sześcienną
LINIA CHOPARTA – to łuk przechodzący przez szparę stawową pomiędzy kością skokową a kością łódkową oraz kością piętową a kością sześcienną.
 RAZ – DWA – TRZY – (1-2-3) – KOSTNE PUNKTY PODPORU STOPY … A CO POWODUJE STABILIZACJĘ WYSKLEPIENIA STOPY?

 

SKLEPIENIE PODŁUŻNE wspierane jest przez:

  • Stabilizatory bierne (układ więzadłowo – torebkowy): rozcięgno i więzadło podeszwowe (zwłaszcza długie), więzadło piętowo – sześcienne oraz piętowo – łódkowe (to to które podtrzymuje kość skokową)
  • Stabilizatory czynne (mięśnie) – decydujące o przetaczaniu stopy, przenoszeniu obciążenia i stabilizacji podczas ruchu: : mięśnie łydki: piszczelowy przedni i tylni, strzałkowy długi, podeszwowy

SPRAWDŹ SAMODZIELNIE SWOJĄ STOPĘ – POWTÓRZMY WIEDZĘ

  • połóż na podłodze białą kartkę A4
  • nasmaruj stopy oliwką i stań na kartce – postój chwilkę, aż oliwka ze stóp odbije się na kartce (to samo możesz zrobić z Maluszkiem z zastosowaniem farb przeznaczonych do kolorowania ciała. ALE UWAGA! Stopy Maluszków w zależności od wieku zmieniają się znacznie – temu poświęcimy inny artykuł, ale teraz już powiem dla Waszej „spokojności, że łuki stopy dziecka kształtują się ok. 5 r.ż. – dlatego powyższe normy dla stopy stosujcie dopiero właśnie adekwatnie do tego wieku)
  • zejdź z kartki – jeśli mało widzisz, możesz kartkę położyć na szybie. Oceń, czy Twoja stopa stanęła właśnie w TRZECH PUNKTACH PODPORU. Porównaj z rysunkiem. JAK OCENIASZ SWOJĄ STOPĘ?

Najczęstszym problemem naszej populacji jest płaskostopie poprzeczne (linia 2-3). Ma je duża większość ludzi, a jest przyczyną wielu dolegliwości: modzele (zmiany przeciążeniowe) w przodostopiu, bolesność przodostopia, często pochodzenia neurologicznego, gdyż w tym miejscu przechodzi nerw podeszwowy stopy oraz zmiany zwyrodnionieniowe i zniekształcenia. Najbardziej dokuczliwą zmianą wynikającą z płaskostopia poprzecznego jest właśnie hallux valgus (paluch koślawy), na którego chorują coraz to młodsi ludzie.

CO JEST PRZYCZYNĄ OBNIŻONEGO SKLEPIENIA POPRZECZNEGO STOPY?

Znów odrobina wiedzy. Jest ono wspierane przez tzw. stabilizatory, czyli tkanki miękkie (jak więzadła, mięśnie), które osłabiane są przez urazy, przeciążenia, wady oraz niską aktywność ruchową. Zobacz:

  • Stabilizatory bierne (układ więzadłowo – torebkowy): więzadła podeszwowe poprzeczne (głębokie śródstopia), które łączą wszystkie głowy kości śródstopia
  • Stabilizatory czynne stopy (układ mięśniowy): mięsień strzałkowy długi, piszczelowy tylni, przywodziciel i odwodziciel palucha.

A DLA CIEKAWSKICH I CHCĄCYCH Z PROSTEGO JĘZYKA NA „FACHOWY” odrobina medycznych nazw – zgodna z rysunkiem obok:stabilizatory

  1. Rozcięgno podeszwowe
  2. Więzadło podeszwowe długie
  3. Więzadło piętowo-łódkowe podeszwowe
  4. Kierunek rozciągania łuków podłużnych stopy
  5. Ścięgno Achillesa
  6. Linia naprężenia stopy ZWRÓĆ UWAGĘ!
  7. Na prawidłowe wysklepienie stopy mają wpływ nie tylko struktury podeszwowe (kości, stawy, mięśnie i powięzi) – W WYSKLEPIENIU STOPY CZYNNY UDZIAŁ BIORĄ STRUKTURY MIĘŚNIOWO – POWIĘZIOWE ŁYDKI… dlatego też ważne aby w terapii łuków stopy pod uwagę wziąć je pod uwagę.

CO ROBIĆ KIEDY STOPA NAS ZAWODZI? KIEDY NIE PEŁNI PRAWIDŁOWO SWOJEJ FUNKCJI?

  • POZNAJ SWOJĄ STOPĘ – badaj ją – jeśli odczuwasz dolegliwości związane ze stopą ból lub gdy zauważyłeś podczas naszego ćwiczenia nieprawidłowość w jej budowie skorzystaj z profesjonalnego badania stóp – tym zajmuje się fizjoterapeuta lub podolog, który posiada w swoich zasobach urządzenia diagnostyczne tj. podoskop, podobaroskop / matę diagnostyczną do badania rozkładu obciążeń – ale zawsze zapytaj, czy badanie opiera się na analizie podczas stania i podczas chodu
  • ĆWICZ STOPĘ – osłabione mięśnie, trzeba wzmacniać tak jak mięśnie brzucha! To one powodować będą właściwe ustawienie stopy
  • BUT! ubieraj takie buty, które nie stanowią „kontuzji dla Twojej stopy” – osoby dorosłe powinny stosować buty, które stabilizują ich staw skokowy i podpierają łuki. Jeśli but nie spełnia tych kryteriów (a mało ich na rynku) stosuj wkładkę ortopedyczną – ale koniecznie indywidualnie zaprojektowaną na podstawie wyników badań Twojej stopy
  • MASAŻ STÓP – JAK MASAŻ PLECÓW – terapia manualna Twoich stóp pomaga tak, jak masaż kręgosłupowi. Zobacz z jak wielu struktur składa się nasza stopa! Ma również powięź, którą trzeba rozluźniać (stretching)- jak i mięśnie które warto czasem rękoma fachowca rozmasować. A jak już trafisz do wprawnego fizjoterapeuty, spytaj o indywidualny zestaw ćwiczeń dla Twoich stóp, naucz się automasażu – można go wykonać nawet podczas siedzenia przy TV – a w zamian Twoje stopy poniosą Cię … WŁAŚNIE! Gdzie mogą Cię ponieść?
  • KIEDY DOJDZIE DO KONTUZJI STOPY!? Już wiesz, że w stopie jest 26 kości – ALE JEST RÓWNIEŻ PONAD 100 więzadeł! Przy skręceniach, zwichnięciach ważnym jest nie tylko RTG, które sprawdzi czy nie ma złamań. Wykonaj USG – ono odpowie Ci czy jeszcze ważniejsze dla funkcjonalności struktury miękkie nie popękały, czy nie ma w nich mikrouszkodzeń, które  w przyszłości zadecydować mogą o nawykowych kontuzjach.

NO TO CÓŻ KOCHANI! Przybijcie stopę 🙂 Dużo zdrówka od Pisacza … a jeśli macie dodatkowe pytania zapraszam do mailowania …

Podziel się postem na Facebooku
Korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie.