Blog - Prostym językiem o zdrowiu

ZDROWE NÓŻKI – ZDROWY KRĘGOSŁUP PRZEDSZKOLAKA

ZDROWE NÓŻKI – ZDROWY KRĘGOSŁUP PRZEDSZKOLAKA

… czyli do 7-go roku życia. BO! Dzisiejsza Mama, dzisiejszy Tato, to Rodzice świadomi. Nie idą „w ciemno”. Ale zbyt często słyszą od kadr medycznych „DZIECKO WYROŚNIE”. Do 7-go roku życia Dziecko jest w procesie autokorekty, to okres w którym możemy wiele, wiele zmienić i zapobiegać skutecznie wadom postawy.

NIE CZEKAJMY AŻ DZIECKO WYROŚNIE! Bo ten artykuł Pisacza, powstał na doświadczeniach kadry medycznej oraz Rodziców  dzieci, które niestety nie wyrosły z koślawych kolan, z płaskich stópek i nie „wyszły” bez szwanku z chodzenia np. na paluszkach. W żołnierskim kroku! WAŻNE ZASADY – WAŻNA WIEDZA – prostym językiem o zdrowiu…

  1. NIE MA NORMY – normą jest Wasze Dziecko – dlatego jeśli napiszę „DZIECKO POWINNO W WIEKU 2 lat…” – to nie przekonujmy się wzajemnie, że „Każde jest inne” – że „Nie wolno porównywać” … Po prostu jeśli wiemy, że coś jest normą (czyli dobre dla Dziecka) w określonym wieku, to po prostu dążmy do tego – pomagajmy mu osiągnąć ten stan… Nie wchodźmy w dyskusje „nie musi” – „przyjdzie na to czas”. Przejmujmy ster, bo w większości przypadków każde odstępstwo od normy ma wpływ na zdrowie Dziecka, a niwelujemy je np. ćwicząc podczas zabawy lub za pomocą innych, również prostych i nieinwazyjnych rozwiązań.
  2. CO JEST FIZJOLOGIĄ (normą)– I NA CO ZWRACAĆ UWAGĘ? CZYLI W JAKIM WIEKU WYSTĘPUJE: PŁASKOSTOPIE, KOŚLAWOŚĆ, SZPOTAWOŚĆ  – i jakie zadania dla Rodziców.

(rys. w środku: norma – z lewej: koślawość, z prawej: szpotawość)

kolana_koslaw_szpot

  • PO URODZENIU – DO PIERWSZYCH KROKÓW: nóżki są przykurczone do ciałka, a ich kształt to lit. „O” – czyli szpotawość. Stópka kieruje się do wewnątrz – a ich część podszwowa, wyścielona tłuszczykiem jest płaska. Tu nie diagnozujemy jeszcze wad postawy, ale specjaliści (np. Vojty, Bobath) diagnozują symetrię ciała, napięcie mięśni, odruchy – a nieprawidłowości w tym zakresie, to pierwsze objawy zagrożenia wadą postawy.
  • I ROK: To czas kiedy Dziecko postawi I-wsze kroki – musi to robić samodzielnie. Nie prowadzajmy Dziecka – prowadzanie Dziecka zanim jego ciało powie TAK, może spowodować zmiany w bioderkach, a przez pociąganie za rączki przyczynić się do dysfunkcji barków.

OCZEKIWANA NORMA: Dziecka nóżki nadal w fizjologicznej szpotawości – a stópka jest płaska.

ABY „POMÓC W CHODZENIU” możemy włączyć zabawy – ćwiczenia mięśni nóżek, brzuszka, plecków i boczki (czyli stabilizacja centralna). TUTAJ ŚWIETNIE SPRAWDZAJĄ SIĘ ĆWICZENIA NIESTABILNE: na piłce rehabilitacyjnej, na dysku sensomotorycznym.

IMG_9245

A jeśli nie widzicie postępów kontrolna wizyta u lekarza: USG stawów, sprawdzenie poziomu wit. D, A – to pierwsze kroki w diagnostyce.

KIEDY DZIECKO POSTAWI PIERSZY KROK POWINNIŚMY SIĘ UDAĆ DO SPECJALISTY DIAGNOSTYKI KOŃCZYN DOLNYCH (wizyty kontrolne realizować z dzieckiem w procesie autokorekty, czyli do 7-go r.ż. co 0,5 roku)

IMG_9393

 

  •  DWA LATKA – tu zdrowe Dziecko już chodzi. Nóżki z „O” przechodzą w „X” – czyli fizjologiczną koślawość kolan. UWAGA!!! To o czym rzadko się mówi: uwagę należy zwracać również na stęp (to okolica kostek – Achillesa). Buty powinny stabilizować staw skokowy, co wspomaga w koślawości kolan. ALE MUSICIE WIEDZIEĆ, ŻE KOŚLAWOŚĆ TAK SAMO DOTYCZY KOLAN – JAK I STĘPU (więc od dziś nie mówimy, że Dziecko ma koślawe nóżki – koniecznie trzeba różnicować kolana i staw skokowy). W tym wieku na stópkach jeszcze jest tkanka tłuszczowa, więc jeszcze obserwujemy płaskostopie, ale paluszki już powinny układać się „do przodu” (przestają kierować się do środka). TO BARDZO WAŻNE DLA CHODU DZIECKA, w przyszłości powinno wybijać się z PALUCHA chodząc (dorośli też).
  • TRZY LATKA: nadal utrzymuje się koślawość – nadal płaskostopie …

 ALE UWAGA!!! Koślawość kolan u dziecka, może wyjść poza normę. DLATEGO TRZEBA TO KONTROLOWAĆ!!! Mierzyć. Co pół roku. Kiedy stanie prosto i złączy kolanka, wg norm odstęp między kostkami stóp nie powinien być większy niż 5 cm. ALE ZNÓW UWAGA!!! Jeśli widzimy, że Dziecko ma nadwagę, słabsze mięśnie lub niestabilność stawów – to trzeba mu pomóc. Krótko mówiąc, warto korzystać z wiedzy specjalistów, którzy wiedzą kiedy i jak nieinwazyjnie zareagować.

WPROWADŹ ZASADY W DOMU:

a. Kiedy Dziecko jest w koślawości – nie wolno mu siadać w literę W – sadzamy po turecku lub nóżki prosto (koniecznie powinniśmy zwracać na to uwagę w przedszkolu).

b. NA FIZJOLOGICZNĄ STOPĘ PŁASKĄ: rolowanie piłeczki językowej pod stopą, chodzenie po macie jeżykowej, podnoszenie „chusteczki” z podłogi nóżką, chodzenie po piasku na boso lub po delikatnym żwirku (świetny pomysł na zawody Rodzinne)

  • CZTERY LATKA: Tu stopa płaska powinna znikać, a na stopie powinniśmy zacząć obserwować wysklepione łuki.

JAK TO SPRAWDZIĆ W DOMU? BADANIA RODZINNE W DOMU: nasmarujcie stópki oliwką, odbijcie je na kartce papieru. Podczas stania, stopa powinna opierać się na pięcie, pierwszej i piątej głowie kości śródstopia. Jeśli u Dziecka nie ma łuku podłużnego, wzmacniamy ćwiczenia, aby budować mięśnie części podeszwowej. Tu pomoże fizjoterapeuta.

  • PIĘĆ LAT –  Tu stopa powinna być ukształtowana, kolanka i stęp powinny być już ustawione prawidłowo. To właśnie ten moment, kiedy poszukujemy normy prawidłowej. A jeśli jej nie widzimy, włączamy ćwiczenia, masaże, wspomagamy indywidualizowanym bucikiem. Kiedy wychwycimy problem w wieku 5-lat, to większość przypadków kończymy sukcesem. Do 7-go roku życia, jeśli nie ma ograniczeń zdrowotnych, z Dziecka aparatem ruchu można „Zrobić” prawie wszystko.

BO POWYŻEJ LAT 7:

Chód powinien być stabilny i pewny – jeśli wszystko poszło dobrze, to tutaj możemy już nosić każdy typ obuwia (w granicach rozsądku: nie możemy patrzeć na baleriny) – dobrze ukształtowane stópki, świetnie poradzą sobie z wysokim obcasem na wyjątkowe okazje 🙂

 W Polsce powstało wiele programów profilaktycznych badań w przedszkolach – to świetna inicjatywa firm medycznych, które badając dzieci, pedagogizując rodziców, uzupełniają kalendarzyk ważnych wizyt dla zdrowia aparatu ruchu Dziecka oraz dla profilaktyki wad postawy.

 CZAS NA WAS RODZICE!

CZYLI PYTANIA KTÓRE NAJCZĘŚCIEJ ZADAJĄ RODZICE PODCZAS WIZYT U SPECJALISTÓW NARZĄDU RUCHU:

PYTANIE 1: JAKIE BUTY DLA DZIECKA?

Po rozmowach z Rodzicami, wiem, że jesteście bardzo świadomi i mądrzy – więc zapewne nie zakupicie tzw. „chińszczyzny” – butków – sandałek, w których stopa „lata” na prawo i lewo, wyślizgując się zarówno z pięty, na chodnik – lub wyjeżdżając przodem. ALE ODPOWIEDŹ NA WASZE PYTANIA LEŻY W WASZYM DZIECKU – nie mogę więc odpowiedzieć, czy crocssy są OK. Są OK – jeśli po założeniu bucika spełniają na indywidualnej stópce Waszego Dziecka odpowiednie kryteria (poniżej). Z DOŚWIADCZENIA: butki crocss mają stabilizację pięty (OK), ale jeśli nosi je dziecko z wąską piętą, a ma nie ustabilizowany staw skokowy, zwracajcie uwagę, czy na pewno pięta nie chwieje się w bucie podczas chodu. Czyli…

  • PIĘTA POWINNA BYĆ DOBRZE USTABILIZOWANA W BUCIE.
  • Jeśli nie ma wskazań medycznych, but nie powinien być wyprofilowany wewnątrz – wkładka powinna być płaska,
  • Rozmiar powinien być dostosowany do długości stopy-za małe buty zniekształcają stopę; po nowe buty należy wybrać się koniecznie z dzieckiem (nie z „patyczkiem”).
  • Czubki/noski muszą być nie tylko odpowiednio szerokie, ale także wysokie, by nie ugniatały palców- palce powinny mieć z przodu na tyle dużo miejsca, by mogły się swobodnie poruszać (pamiętajcie – prawidłowo przetaczająca się stopa to ta, która wybija się z paluszka – do tego będziemy dążyć, kiedy Dziecko zacznie pewnie chodzić.
  • PODESZWA: antypoślizgowa (bezpieczeństwo) – ale przede wszystkim elastyczna – która nie blokuje przetaczania stopy.
  • Wzmocniony (usztywniony) zapiętek, ściśle obejmujący piętę i nie za niski, (ale nie musi sięgać za kostkę!)-zapobiega przekrzywianiu się pięty na boki podczas chodzenia. Po wewnętrznej stronie musi być gładki (nie powinno być nierówności, zszyć, sklejeń).
  • Buty dla dzieci powinny być wykonane z naturalnych materiałów (skóra) i przewiewnych tkanin – NIE ZAPACAĆ
  • Buty Dziecka nigdy nie powinny być po „tzw. Starszym bracie” – to może powodować „dziedziczenie wady” (żartobliwa przenośnia – ale logiczna: buty faktycznie zapamiętują kształt – więc zapamiętują też wady PS. DIAGNOZUJEMY CZĘSTO TEŻ PO BUTKACH 🙂 W butkach też często przekazywane są brodawki wirusowe i grzybki. Po twardych nawierzchniach – nigdy na boso. Pamiętać o tym, żeby ćwiczyć stópki, wzmacniać czucie głębokie. Kiedy tylko możliwe biegi na boso po piasku.

CZYLI KONKRETNIE KTÓRY BUT?

SKORO POWINNAM COŚ POLECIĆ: polecam but Aurelka: podeszwa VIBRAM – w której stopa pięknie się przetacza. Mamy możliwość przygotowania obcasu Thomasa, wyrównania skrótu, dołączenia wkładki do buta, w przypadku zaawansowanych wad. Buty AURELKA wspierają stopę dziecka w rozwoju części podeszwowej, czasem mamy problem z tęgością – ale to regulujemy w Aurelce wiązaniem. No i oczywiście stabilny zapiętek, pomaga, kiedy musimy go zmodyfikować w przypadku koślawości kolan lub gdy musimy zastosować indywidualną wkładkę ortopedyczną. Ma nie profilowaną podeszwę – co w przypadku kształtowania się stopy ma znaczenie. Różne rodzaje zapięć dają możliwość dobrego dopasowania do tęgości stópki (a but musi dobrze się trzymać stóp).

PYTANIE 2: JAK ĆWICZYĆ Z DZIECKIEM ? JAKIE RADY NA FIZJOLOGICZNE USTAWIENA Z KTÓRYCH DZIECKO MUSI WYROSNĄĆ?

PŁASKOTOPIE:

  • rolowanie piłeczki pod stopą, masaż stópek rankiem i po kąpieli, ze starszymi dziećmi podnoszenie elementów stópką z podłogi, chodzenie w wielu kierunkach (na paluszkach, na piętkach, na zewnętrznych i wewnętrznych krawędziach – w ramach zabawy, podczas spacerków). Mata jeżykowa oraz piłeczki jeżykowe, świetnie działają na czucie głębokie i bardzo ważne: rozluźnianie rozcięgna podeszwowego, które jest powięzią decydującą w przyszłości o braku halluxów, ostrogi piętowej, palców młoteczkowatych czy też zdrowiu ścięgna Achillesa. Te ćwiczenia wzmacniają też struktury stępu, dzięki czemu unikać będziemy jego koślawości.

IMG_9402

  • KOŚLAWOŚĆ I SZPOTAWOŚĆ KOLAN: Kiedy nóżki ustawią się w X: wewnętrzne struktury nóżek są rozciągnięte – i trzeba je „skrócić” – czyli wzmocnić, budować; zewnętrzne natomiast są skrócone – wiec trzeba je rozluźnić. Basen, rolowanie nóżek, ćwiczenia z taśmą, na piłce świetnie się tu sprawdzą.

IMG_9207-1

 

  • KIEDY DZIECKO NIERÓWNO OBCIĄŻA JEDNĄ ZE STRON – LUB CIĄGNIE NÓŻKĘ „ZA SOBĄ” (to Rodziców najczęstsze pytanie  – a do niedawna najczęściej obserwowaliśmy pytania o koślawość i stopę płaską). TEORIA: takie zjawiska towarzyszą nieharmonijnemy rozwojowi lewej i prawej strony. Zazwyczaj jest to związane z tym, że po jednej stronie „coś się przykurczyło” (medycznie: funkcjonalny skrót) – który „rozprowadzamy” ćwiczeniami, terapią manualną. Rzadziej są to problemy wadliwego ustawienia kości/stawy – ponieważ to kontrolujecie z ortopedą USG. Ale ten problem nie rozwiążemy „na odległość” – tu musimy zbadać cały aparat ruchu Dziecka i znaleźć przyczynę. Dopomóc często w pierwszej fazie, poznać strukturę manualne czasem. Po to aby pokazać Rodzicom i nauczyć jak „poddają” się tkanki miękkie ich Dziecka (to nie bajki – to naprawdę nietrudne jeśli się zaangażujemy)

PYTANIE 3: CO KIEDY DZIECKO NIE CHODZI SAMODZIELNIE? Już wyżej troszkę na ten temat powiedzieliśmy. Wtedy (jeśli z bioderkami wszystko jest ok) wzmacniamy mięśnie brzuszka oraz mięśnie nóżek, miednicy. Tzw. Ćwiczenia stabilizacji centralnej, nie tylko pomogą w pierwszych krokach, ale zabezpieczą na lata kręgosłup Waszego Dziecka.

PYTANIE 4: CO Z CHODZENIEM NA PALCACH U DZIECKA? Kiedy układ kostny jest w porządku – ponownie wracamy do tkanek miękkich. Dziecko kiedy się rodzi, różki ma skurczone (podobnie jak w życiu płodowym) w wyniku czego skracają się funkcjonalnie struktury tylnej taśmy kończyn dolnych (to tylko brzmi poważnie). To oznacza, że tylne struktury mięśniowo – powięziowe trzeba rozluźnić (często dot. to Achillesów, czasem wyższych partii łydki lub uda), ale w takich przypadkach trzeba szybko Dziecku pomóc – opracować ćwiczenia, pomóc manualnie lub innymi technikami fizjoterapeutycznymi, aby jak najszybciej postawić Dziecko na piętkach. DLACZEGO? Podczas chodzenia na palcach ciało pochyla się do przodu, przeciążone jest nie tylko przodostopie – ale również kolana, miednica i kręgosłup. W tym przypadku nie podamy Wam ćwiczeń (pozwólcie – z odpowiedzialności). Często wystarcza nam 1 – dwie wizyty, diagnoza + ćwiczenia i ocena funkcjonalna… Nasz ciągły kontakt kiedy ćwiczycie samodzielnie – a kiedy nie pomaga, wówczas pracować musicie wspólnie z terapeutą. To dobra inwestycja w aparat ruchu dziecka. .

PYTANIE 5: KIEDY PIERWSZA WIZYTA?

ODP:  KIEDY DZIECKO POSTAWI I KROK

– ORTOPEDA: diagnoza USG, leczenie wad ukł. kostno – stawowego / NEUROLOG w problemach neurologicznych

– FIZJOTERAPEUTA: który zdiagnozuje funkcjonalnie, oceni mięśnie – powięzi – i pracując z Dzieckiem i Rodzicem, wzmacnia mięśnie, rozluźnia przykurcze – po to aby stworzyć warunki do prawidłowego ustawienia kości oraz odciążenia stawów. W razie potrzeby dobierze i zaprojektuje indywidualne zaopatrzenie (wkładki, buty). W przypadku struktur miękkich specjalistą najbardziej kompetentnym jest dobrze przygotowany fizjoterapeuta. Również w przypadku dzieci ze znacznymi obciążeniami neurologicznymi jak np. porażenie mózgowe) – tutaj największą rolę odgrywa rehabilitacja, czyli znów fizjoterapeuta.

– DIETETYK – pomoże w utrzymaniu prawidłowej wagi, wykryje nietolerancje żywieniowe, które mają ogromny wpływ na zdrowie aparatu ruchu (UWAGA! Jeśli Dziecko nie toleruje laktozy lub kazeiny, nie przyswaja wapnia w nim zawartego. POSZUKUJCIE INNYCH ŹRÓDEŁ WAPNIA)

– BADANIA LABORATORYJNE: coraz częściej zalecane są Rodzicom badania poziomu wapnia i wit. D z krwi – niestety statystyki mamy niezadawalające. A wystarczy tylko znaleźć preparat które Dziecko przyswoi, czyli indywidualnie dobrane. Takie rozwiązania przynosi nam np. kinezjologia stosowana

PYTANIE OD PISACZA (problem wrastających paznokci u Dziecka) – czyli JAK OBCINAĆ PAZNOKCIE U DZIECKA?

Jak obcinamy paznokcie, ważne aby robić to „na prosto” – nie zaokrąglajcie brzegów. Nie za krótko – po bokach powinno zostać część paznokcia „białego” – czyli tego który nie jest przyklejony. Unikamy w ten sposób wrastania paznokcia. Jeśli powtarza się stan zapalny, natychmiast zgłoście się do gabinetu podologicznego (piszemy bez zbędnej przesady i paniki) – w początkowej fazie problem rozwiąże się tzw. tamponadą. Gdy przeczekamy, paznokieć zaczyna rosnąć krzywo – wrasta w wał okołopaznokciowy. A to jest bardzo, bardzo dokuczliwy problem i rozwiązanie nie jest już tak komfortowe. DLATEGO TEŻ BUTY powinny mieć szerokie noski – wpływa to też na zdrowie paznokci.

Podziel się postem na Facebooku
Korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie.